Newsletter | Prawo pracy | Wrzesień 2026

Udzielenie zaległego urlopu wypoczynkowego tylko do 30 września

Z art. 168 Kodeksu pracy wynika, że pracodawca powinien udzielić urlopu zaległego z poprzedniego roku kalendarzowego najpóźniej do 30 września kolejnego roku. Tym samym urlopu wypoczynkowego za 2025 r., jeżeli nie został jeszcze wykorzystany, należy udzielić pracownikowi maksymalnie do 30 września 2026 r.

Pracodawcy powinni na bieżąco weryfikować stan urlopów zaległych i odpowiednio wcześnie ustalać terminy ich wykorzystania. Niedotrzymanie terminu nie powoduje wygaśnięcia prawa do urlopu – roszczenie o jego udzielenie przedawnia się dopiero po 3 latach od dnia wymagalności. Jednocześnie brak udzielenia przysługującego pracownikowi urlopu wypoczynkowego stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika, za które grozi grzywna od 2 000 do 60 000 zł.

Pracodawca może polecić pracownikowi wykorzystanie urlopu zaległego bez uzyskiwania jego zgody. Możliwość takiego jednostronnego skierowania została potwierdzona w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

Minimalne wynagrodzenie za pracę i stawka godzinowa w 2027 r.

15 września 2026 r. na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz minimalnej stawki godzinowej w kolejnym roku. 

Od 1 stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie za pracę będzie wynosić 4 950 zł brutto miesięcznie, czyli o 144 zł więcej niż obecnie. Minimalna stawka godzinowa zostanie ustalona na poziomie 32,30 zł, czyli o 90 groszy więcej niż w tym roku.

Nowy projekt ustawy o wynagrodzeniu minimalnym

8 września 2026 r. opublikowano kolejną wersję projektu ustawy dotyczącej wynagrodzenia minimalnego. Projektowane przepisy mają dostosować polskie regulacje do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2041 dotyczącej adekwatnych wynagrodzeń minimalnych w Unii Europejskiej.

W aktualnym brzmieniu projektu odstąpiono od wcześniej proponowanego rozwiązania, które wyłączałoby premie, dodatki i nagrody z wynagrodzenia uwzględnianego przy porównaniu z płacą minimalną. Powyższe składniki nadal będą mogły być brane pod uwagę przy ocenie, czy pracownik otrzymuje co najmniej minimalne wynagrodzenie. 

Pozostawiono natomiast przepis, zgodnie z którym poziom orientacyjnej wartości referencyjnej, do której będzie porównywane minimalne wynagrodzenie za pracę ma być ustalany na wyższym poziomie (55 % prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, przyjętego do opracowania projektu ustawy budżetowej).

Projekt znajduje się na etapie potwierdzania przez Stały Komitet Rady Ministrów.

Wyjaśnienia dotyczące formułowania neutralnych płciowo nazw stanowisk

W odpowiedzi na interpelację poselską Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło wyjaśnienia dotyczące stosowania przepisów Kodeksu pracy, które wymagają, aby ogłoszenia rekrutacyjne oraz nazwy stanowisk miały charakter neutralny płciowo. 

Według Ministerstwa każda forma, która nie wskazuje, że tylko osoba płci męskiej albo tylko osoba płci żeńskiej może zajmować dane stanowisko, jest właściwa.

Resort wskazał kilka dopuszczalnych metod spełnienia tego wymogu: stosowanie form złożonych uwzględniających obie formy rodzajowe (np. „nauczycielka/nauczyciel”), użycie jednej formy gramatycznej z adnotacją K/M (np. „pielęgniarz K/M”), sformułowanie ogłoszenia jako poszukiwania osoby na dane stanowisko (np. „poszukujemy osoby na stanowisko spawacza”) albo określenie rodzaju wykonywanej pracy zamiast nazwy stanowiska (np. „zatrudnienie przy sprzątaniu terenu”). 

Kolejny projekt nowelizacji ustawy o cudzoziemcach 

28 września 2026 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przedstawiło zaktualizowaną wersję projektu ustawy zmieniającej ustawę o cudzoziemcach. Zasadniczym celem proponowanych zmian jest istotne przyspieszenie rozpatrywania wniosków o zezwolenie na pobyt czasowy składanych przez obywateli wybranych państw trzecich, z których pobytem nie wiąże się podwyższone ryzyko migracyjne.

Projekt przewiduje m.in. wprowadzenie mechanizmu milczącego zakończenia postępowania w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt czasowy. Jeżeli właściwy wojewoda nie wyda decyzji w ciągu 60 dni od złożenia wniosku, wniosek cudzoziemca uznaje się za uwzględniony w całości. Zezwolenie na pobyt czasowy wydane w trybie milczącego zakończenia postępowania ma zachowywać ważność przez okres 2 lat. Cudzoziemiec będzie mieć możliwość uzyskania zaświadczenia potwierdzającego milczące zakończenie postępowania w formie elektronicznej. 

Uproszczonym trybem mają być objęci obywatele państw o najbardziej rozwiniętych gospodarkach i najwyższym poziomie wynagrodzeń, tj. Australii, Japonii, Korei Południowej, Stanów Zjednoczonych oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. 

Projekt znajduje się na etapie uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania.